Yeniden dirilişin hikayesi

Takvimler 6 Şubat’ı gösterdiğinde milyonlarca hayat bir anda değişti. Şehirler sustu, sokaklar yarım kaldı. Asrın felaketi ile yürekleri tarifi imkansız bir sızı kapladı. Ancak bu kadim toprakların mayasında vazgeçmek hiç olmadı…

Milyonların tuttuğu yas soğukta uzanan bir ele, dökülen gözyaşları yerini alın terine bıraktı.

Dünya tarihine geçen o büyük depremlerin neden olduğu tarifsiz acılar; birlik ve beraberlik ruhuyla paylaşıldı. Türkiye yarasını önce kalbi sonra azmiyle sardı.

Enkazın yerini yeni projeler, gözyaşlarının yerini 'azim' aldı. Asrın Felaketi'nin derin izleri, Asrın İnşası'yla tek tek silindi.

Bugün inşa edilen her ev, deprem şehitlerimizin emanetleri için yeni bir umudun yuvası oldu.

İşte yeniden dirilişin hikayesi.

Saat 04.17'de 7,7 ve saat 13.24'te 7,6 büyüklüğünde iki deprem meydana geldi. Kahramanmaraş merkezli bu depremler 108 bin kilometrekarelik alanda 11 il ve 14 milyon kişiyi etkiledi.

11 ilde büyük yıkıma sebep olan ve Türkiye’yi derinden sarsan depremlerinin ardından bugüne kadar uzanacak bir seferberlik hareketi başladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan başta olmak üzere devletin hemen her birimi, AFAD, sivil toplum kuruluşları ve yüzbinlerce vatandaş deprem bölgesine geldi.

"Deprem bölgesini ayağa kaldıracağız"

“Şehirlerimizin tamamını konutuyla, iş yeriyle, sanayisiyle, tarımıyla, tarihî ve kültürel değerleriyle en küçük bir gerilemeye, en küçük bir ihmale mahal vermeden yeniden ayağa kaldıracağız”

11 Şubat 2023

T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı hasar tespit çalışmaları başlatıldı. Yürütülen çalışmalarda 38 bin 901 binanın yıkıldığı 200 bin 250 binanın ağır hasar aldığı tespit edildi.

21 Şubat 2023

İlk temel 15. gün, İlk teslimat 45. gün

Depremden sadece 15 gün sonra, kalıcı konutlar için ilk kazma vuruldu ve inşaat süreçleri başlatıldı. Tarihte eşi benzeri görülmemiş bir hızla 45. günde ilk köy evleri Gaziantep’in Nurdağı ilçesindeki Belpınar ve Mesthüyük köylerinde teslim edildi.

23 Mart 2023

Kahramanmaraş Pazarcık’ta ilk temel atma töreni gerçekleştirildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katıldığı törenle 17 bin 902 konutun temeli dualarla atıldı.

Bir yanda yıkım, bir yanda yapım

Deprem bölgesinde enkaz kaldırma çalışmaları son aşamaya doğru gelinirken bir yanda ağır hasarlı binaların yıkımı diğer yanda yeni konutların yapımı devam etti.

Önce enkaz kaldırıldı sonra temeller atıldı. Asrın felaketinin açtığı yaralar adım adım sarılıyordu.

2024 yılı ile birlikte geleceğe umut olacak, şehirleri yeniden ayağa kaldıracak projeler hız kazanmaya başladı. Deprem bölgesi dünyanın en büyük şantiyesine dönüştü.

3 Şubat 2024

Felaketin birinci yılına yaklaşırken Hatay'da düzenlenen törenle ilk kalıcı deprem konutlarının kura ve anahtar teslim töreni gerçekleştirildi.

6 Şubat 2024

Depremin birinci yıl dönümünde, 11 ilde binlerce konut ve köy evinin kurası çekilerek hak sahiplerine teslim süreci hızlandırıldı.

"Kocaman bir tarla olmuş"

Deprem bölgede öyle büyük bir yıkıma yol açmıştı ki, enkaz kaldırma çalışmalarının ardından pek çok noktada mahalle sakinleri bir ömür geçirdikleri sokakları tanıyamıyordu.

24 Ocak 2025

Malatya’da 201 bininci konutun anahtarları hak sahiplerine teslim edildi.

6 Şubat 2025

11 Mart 2025

En Küçük Hak Sahibi

6 Şubat depremlerinde 5 günlükken anneannesinin kucağında enkazdan çıkarılan ancak anne, baba ve ağabeyini kaybeden "deprem bebek" T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından anne ve babasının yerine hak sahibi olarak belirlendi. Kimliği gizlenen bebek ve anneannesinin yaşayacağı konut tamamlanarak teslim edildi.

Binlerce personel gece gündüz demeden çalıştı

Asrın İnşa Seferberliği'nin kahramanları arasında hiç şüphesiz 7 gün 24 saat esasıyla çalışan personel de vardı. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, Emlak Konut GYO ve Yapı İşleri Genel Müdürlüğü’nün 11 ilde 174 ayrı alandaki 3 bin 481 şantiyesinde binlerce personel şehirlerin yeniden ayağa kaldırılmasında kritik bir rol oynadı.

Anadolu'nun ilk camisi yeniden ibadete açıldı

Hatay’da bir yandan yıkılan yuvaların yerine sağlam konutlar inşa edilirken diğer yandan yıkıma uğrayan tarihi yapılar da ihya edildi. O yapılardan biri de Habib-i Neccar Camii’ydi.

Caminin 28 yıllık imamı Fethullah Uğraş, restorasyonun ardından camiye yeniden kavuşmanın heyecanını şu sözlerle anlatıyor: "Evim de yıkıldı ama Habib-i Neccar Camii kadar evimi bile merak etmedim."

Asrın İnşası Türkiye'nin Başarısı: 455 bin konut tamam

27 Aralık 2025’te Hatay’da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un katıldığı tören ile asrın inşa seferberliğinde 367 bin 995’i konut, 65 bin 672’si köy evi, 21 bin 690’ı iş yeri olmak üzere toplam 455 bin 357 bağımsız bölümün inşası tamamlanmış oldu.

7 gün 24 saat esasıyla sürdürülen çalışmalarla yıkımın izleri, yerini ayağa kalkan şehirlere bırakıyor

Sağlam temeller üzerinde yükselen her yeni bina, geleceğe duyulan sarsılmaz inancı simgeliyor.

Bu yeniden dirilişin hikayesi; Anka kuşu misali Türk halkının azmini, inancını ve gücünü tüm dünyaya bir kez daha gösteriyor.

Hangi İlde Ne Yapıldı?

Hatay

133 bin 685 konut, 12 bin 868 köy evi, 7 bin 202 iş yeri olmak üzere toplam 153 bin 755 bağımsız bölüm teslim edildi.

Malatya

62 bin 540 konut, 13 bin 32 köy evi, 4 bin 88 iş yeri olmak üzere toplam 79 bin 660 bağımsız bölüm teslim edildi.

Kahramanmaraş

52 bin 575 konut, 15 bin 615 köy evi, 5 bin 766 iş yeri olmak üzere toplam 73 bin 956 bağımsız bölüm teslim edildi.

Adıyaman

31 bin 423 konut, 9 bin 88 köy evi, 2 bin 855 iş yeri olmak üzere toplam 43 bin 366 bağımsız bölüm teslim edildi.

Gaziantep

25 bin 237 konut, 4 bin 463 köy evi, 1.353 iş yeri olmak üzere toplam 31 bin 53 bağımsız bölüm teslim edildi.

Diyarbakır

16 bin 50 konut, 1.150 köy evi, 6 iş yeri olmak üzere toplam 17 bin 206 bağımsız bölüm teslim edildi.

Elazığ

11 bin 912 konut, 2 bin 959 köy evi, 23 iş yeri olmak üzere toplam 14 bin 894 bağımsız bölüm teslim edildi.

Adana

11 bin 334 konut, 739 köy evi olmak üzere toplam 12 bin 73 bağımsız bölüm teslim edildi.

Şanlıurfa

10 bin 914 konut, 2 bin 495 köy evi, 20 iş yeri olmak üzere toplam 13 bin 429 bağımsız bölüm teslim edildi.

Osmaniye

10 bin 377 konut, 1.807 köy evi, 373 iş yeri olmak üzere toplam 12 bin 557 bağımsız bölüm teslim edildi.

Kilis

1.713 konut, 852 köy evi, 4 iş yeri olmak üzere toplam 2 bin 569 bağımsız bölüm teslim edildi.

Bingöl

62 konut, 27 köy evi olmak üzere toplam 89 bağımsız bölüm teslim edildi.

Kayseri

9 konut, 279 köy evi olmak üzere 288 bağımsız bölümün hepsi teslim edilmiş olacak.

Sivas

164 bağımsız bölüm teslim edildi.

Tunceli

Toplam 298 köy evi teslim edildi.

Öncesi-Sonrası

Hatay / Öncesi

Hatay 6 Şubat depremlerinde en çok yara alan şehirlerin başında geliyordu. Hasar tespitinde 13 bin 500 binanın yıkıldığı, 8 bin binanın acil yıkılması gerektiği ve 67 bin binanın ağır hasar aldığı ve pek çok kültürel yapının zarar gördüğü belirlendi.

Hatay / Sonrası

Medeniyetler şehrinde toplam 153 bin 755 bağımsız bölümün inşası tamamlanarak teslim edildi. Bunun yanı sıra; Tarihi Uzun Çarşı, Habib-i Neccar Camii ve Tarihi Meclis Binası’nın da aralarında bulunduğu pek çok kültürel yapı yeniden ayağa kaldırıldı.

Kahramanmaraş / Öncesi

6 Şubat günü yaşanan iki büyük depremin de merkezi Kahramanmaraş sınırları içindeydi. Hal böyle olunca şehrin hem kırsal kesimlerinde hem de merkezinde hasar büyüktü. Yapılan incelemelerde 7 bin 491 binanın deprem anında yıkıldığını, 4 bin 500 binanın acil olarak yıkılması gerektiği, 35 bin binanın da ağır hasarlı olduğu tespit edildi.

Kahramanmaraş / Sonrası

Depremin ardından Kahramanmaraş’ta da ihya çalışmaları hız kesmeden başladı. Asrın seferberliğinde 52 bin 575 konut, 15 bin 615 köy evi, 5 bin 766 iş yeri olmak üzere toplam 73 bin 956 bağımsız bölüm teslim edildi.

Malatya / Öncesi

Asrın felaketinin yol açtığı hasar Malatya’da da farklı değildi… Kentteki binaların yaklaşık yüzde 33’ünün yıkık, acil yıkılacak ya da ağır hasarlı olduğu tespit edildi.

Malatya / Sonrası

İhya çalışmalarında Türkiye’nin en büyük şantiyesi 28 bin 289 bağımsız bölümün inşa edildiği Malatya İkizce’de kuruldu. İl genelinde de 62 bin 540 konut, 13 bin 32 köy evi, 4 bin 88 iş yeri olmak üzere toplam 79 bin 660 bağımsız bölüm teslim edildi.

Mucize Kurtuluşlar

Depremzedeler Ne Dedi?

Unutulmayan Kareler

Hazırlayanlar:

İlyas Umut Özacar - Editör
Gülçin Sakarya - Editör
Cihan Karaahmetoğlu / Mücahit Turan - Kurgu
Hafize Yurt Ateş - Grafik Tasarım
Mehmet Çağrı Yakar - İnteraktif Uygulama

Kaynaklar:

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Anadolu Ajansı
Hatay Valiliği

TopBuilt with Shorthand